Pinot Noir is zo'n druif die wijnmakers flink kan uitdagen, maar tegelijkertijd een aantal van de beroemdste wijnen ter wereld voortbrengt. De druif staat bekend om zijn lichte kleur, frisse zuren en smaken van rood fruit. Verwacht dus niet meteen een zware, donkere rode wijn. Pinot Noir draait juist om fruit, frisheid en een verrassende hoeveelheid smaak. Van de Bourgogne tot Duitsland, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika: overal krijgt Pinot Noir weer een ander karakter. En alsof dat nog niet genoeg is, wordt de druif ook gebruikt voor rosé én mousserende wijn. Tijd om Pinot Noir in de spotlight te zetten.
Waar komt Pinot Noir vandaan?
Pinot Noir is onlosmakelijk verbonden met de Bourgogne in Frankrijk. Hier wordt de druif al eeuwen verbouwd en vinden we enkele van de beroemdste Pinot Noir-wijnen ter wereld. De naam verwijst waarschijnlijk naar de vorm en kleur van de druiventrossen. De compacte trossen doen een beetje denken aan een dennenappel, terwijl noir natuurlijk verwijst naar de donkere kleur van de druiven. Hoewel Pinot Noir vooral bekend is uit Frankrijk, wordt hij tegenwoordig in veel meer wijnlanden aangeplant.
Een druif die niet overal even makkelijk groeit
Pinot Noir staat bekend als een behoorlijk lastige druif. De druif heeft een dunne schil en is gevoelig voor weersomstandigheden en ziektes. Ook houdt Pinot Noir niet van extreem warme omstandigheden. In een te warm klimaat kunnen de druiven snel rijpen en een deel van hun kenmerkende frisheid verliezen. Daarom voelt Pinot Noir zich vooral thuis in koelere wijngebieden. Daar kunnen de druiven rustig rijpen en tegelijkertijd hun frisse zuren behouden. Dat verklaart meteen waarom je zoveel goede Pinot Noir tegenkomt in de Bourgogne, maar ook in koelere delen van Duitsland en Nieuw-Zeeland.
Hoe smaakt Pinot Noir?
Pinot Noir herken je vaak aan zijn rode fruit. Aardbei, framboos, rode bes en kers zijn aroma's die regelmatig terugkomen. Daarnaast kun je afhankelijk van de herkomst en rijping ook kruiden, viooltjes, paddenstoelen en aardse tonen tegenkomen. Bij jonge Pinot Noir ligt de nadruk vaak sterk op fris rood fruit. Wanneer een goede Pinot Noir ouder wordt, kunnen er juist meer aardse en kruidige smaken ontstaan. Pinot Noir heeft meestal relatief zachte tannines en frisse zuren. Hierdoor voelt de wijn minder zwaar aan dan bijvoorbeeld Cabernet Sauvignon, Malbec of Syrah.
Waarom is Pinot Noir zo licht van kleur?
Wie Pinot Noir naast een Syrah of Cabernet Sauvignon zet, ziet het verschil meteen. Pinot Noir is vaak opvallend licht rood en soms bijna doorschijnend. Dat komt onder andere door de dunne schil van de druif. Veel van de kleur van rode wijn komt tijdens het wijnmaken uit de schillen. Pinot Noir geeft daardoor minder kleur af dan druiven met een dikkere schil. Een lichte kleur betekent overigens absoluut niet dat de wijn weinig smaak heeft. Pinot Noir kan juist ontzettend veel aroma en karakter hebben.
Pinot Noir uit de Bourgogne
Voor veel wijnliefhebbers is de Bourgogne dé plek voor Pinot Noir. In dit deel van Frankrijk speelt de ligging van de wijngaard een enorme rol. Bodem, hoogte, temperatuur en zonligging kunnen zelfs tussen wijngaarden die vlak naast elkaar liggen voor duidelijke verschillen zorgen. Bourgogne Pinot Noir heeft vaak frisse aroma's van kersen, frambozen en rode bessen, gecombineerd met aardse en kruidige tonen. Bij betere wijnen kan het karakter zich tijdens flesrijping nog jarenlang verder ontwikkelen.
Spätburgunder is de Pinot Noir uit Duitsland
Zie je Spätburgunder op een Duits wijnetiket staan? Dan heb je gewoon met Pinot Noir te maken. Duitsland is inmiddels een belangrijk land voor deze druif. Vooral in koelere wijngebieden kan Spätburgunder frisse en fruitige rode wijnen opleveren. Je komt zowel lichte, toegankelijke varianten tegen als serieuzere Spätburgunders met houtrijping en meer kracht. Leuk om eens naast een Franse Pinot Noir te zetten en de verschillen te proeven.
Pinot Noir uit Nieuw-Zeeland
Ook Nieuw-Zeeland heeft een sterke reputatie opgebouwd met Pinot Noir. Vooral gebieden als Central Otago, Marlborough en Martinborough zijn bekende namen. Nieuw-Zeelandse Pinot Noir heeft vaak veel rijp rood fruit. Kers, aardbei en framboos kunnen worden gecombineerd met kruiden en aardse tonen. De wijnen kunnen daardoor wat fruitiger overkomen dan veel klassieke Bourgognes, terwijl ze toch de frisse zuren behouden die zo kenmerkend zijn voor de druif.
Pinot Noir uit Zuid-Afrika
Ook in Zuid-Afrika wordt Pinot Noir verbouwd. Vooral koelere gebieden bieden goede omstandigheden voor deze druif. De wijnen combineren vaak rijp rood fruit met kruidige en aardse aroma's. Daarmee heeft Zuid-Afrikaanse Pinot Noir weer een heel eigen stijl. Het is precies wat Pinot Noir zo leuk maakt om te ontdekken: dezelfde druif kan afhankelijk van zijn herkomst behoorlijk anders smaken.
Kun je rosé maken van Pinot Noir?
Absoluut. Hoewel Pinot Noir vooral bekendstaat als rode wijndruif, kun je er ook heerlijke Pinot Noir rosé van maken. Voor rosé blijven de druivenschillen maar kort in contact met het sap. Hierdoor krijgt de wijn een roze kleur in plaats van de rode kleur die ontstaat bij langere schilweking. Pinot Noir rosé is vaak fris en fruitig, met smaken van aardbei, framboos, kers en rode bes. Heerlijk tijdens een zomerse borrel, bij salades of bij lichte gerechten.
Pinot Noir in Champagne
Nog verrassender: Pinot Noir speelt ook een belangrijke rol in Champagne. Samen met Chardonnay en Pinot Meunier behoort Pinot Noir tot de belangrijkste druiven voor Champagne. Hoewel Pinot Noir een blauwe druif is, kan er toch een witte mousserende wijn van worden gemaakt. Het sap van de druif is namelijk vrijwel kleurloos. Wanneer de druiven voorzichtig worden geperst en het sap nauwelijks contact heeft met de donkere schillen, blijft het sap licht van kleur. Pinot Noir kan Champagne onder andere body, structuur en fruit geven.
Wat is Blanc de Noirs?
Op een fles Champagne kun je de term Blanc de Noirs tegenkomen. Letterlijk betekent dit 'wit van zwart'. Daarmee wordt een witte mousserende wijn bedoeld die gemaakt is van blauwe druiven. Bij Champagne gaat het dan om Pinot Noir, Pinot Meunier of een combinatie daarvan. Een Blanc de Noirs kan wat voller en krachtiger zijn dan een Champagne die volledig van Chardonnay is gemaakt.
Welke gerechten passen bij Pinot Noir?
Pinot Noir is ontzettend makkelijk te combineren met eten. Omdat de wijn meestal niet extreem zwaar of tanninerijk is, kan hij bij gerechten waarbij een krachtige rode wijn snel te overheersend wordt. Eend is een bekende combinatie. De frisse zuren van Pinot Noir passen goed bij het wat vettere vlees, terwijl het rode fruit mooi aansluit bij bijvoorbeeld een saus met kersen of cranberry. Ook bij kip, kalkoen, kalfsvlees, paddenstoelen en gegrilde groenten is Pinot Noir een goede keuze. En natuurlijk past Pinot Noir uitstekend bij verschillende wildgerechten. Vooral bij fazant en ander gevogelte komt de druif mooi tot zijn recht. Een bord risotto met paddenstoelen en een glas Pinot Noir ernaast? Zeker proberen. De aardse tonen die je in Pinot Noir kunt tegenkomen sluiten heel mooi aan bij champignons, kastanjechampignons en verschillende wilde paddenstoelen. Ook gerechten met truffel kunnen daardoor interessant zijn in combinatie met Pinot Noir.
Moet Pinot Noir gekoeld worden?
Een beetje wel. Pinot Noir hoeft niet zo warm te worden geschonken als veel mensen bij rode wijn gewend zijn. Een temperatuur van ongeveer 14 tot 16 graden werkt vaak uitstekend. Hierdoor blijft het rode fruit lekker fris en komt de wijn niet zwaar over. Staat de fles in een warme woonkamer? Zet hem dan gerust twintig tot dertig minuten in de koelkast voordat je hem opent. Vooral jonge, fruitige Pinot Noir kan licht gekoeld verrassend lekker zijn.